HỎI VÀ ĐÁP VỀ VACCINE HPV

BS Đinh thị Kiều Lam
Khoa Nhiễm

HPV liên quan đến ung thư cồ tử cung như thế nào?
     Một vài type HPV có thể gây viêm cổ tử cung của phụ nữ và gây chuyển sản tế bào. Trong hầu hết trường hợp, HPV tự biến mất. Khi HPV biến mất, tế bào cổ tử cung trở lại bình thường. Nhưng thỉnh thoảng, HPV không biến mất, nó vẫn còn và tiếp tục chuyển sản tế bào cổ tử cung. Những tế bào chuyển sản này có thể diễn tiến đến ung thư nếu không đuợc điều trị.

Tần suất nhiễm HPV là bao nhiêu?
   

Có thể điều trị được HPV và những bệnh liên quan không?
     Không điều trị được HPV, nhưng có thể điều trị những bệnh mà HPV gấy ra như u sùi sinh dục, tiền ung thư và ung thư cổ tử cung, âm hộ , âm đạo và hậu môn.

AI NÊN TIÊM CHỦNG VACCINE HPV?

    

Tại sao việc tiêm chủng HPV được khuyến cáo cho những bé gái ở độ tuổi nhỏ như thế?
     Bởi vì tốt nhất là phụ nữ nên chích vaccine trước khi họ có quan hệ tình dục, vì việc tiêm chủng có sẽ đạt hiệu quả tốt nhất trên những phụ nữ chưa từng nhiễm bất kỳ type HPV nào trong 4 type HPV có trong thuốc chủng ngừa.

Những phụ nữ đã có quan hệ tình dục sẽ có lợi khi tiêm chủng hay không?
     Cũng có lợi. Nhưng sẽ kém hiệu quả hơn nếu họ đã nhiễm một hoặc nhiều type HPV. Hiếm có phụ nữ nào bị nhiễm cả 4 type HPV, vì vậy khi chủng ngừa họ sẽ được bảo vệ chống lại các type HPV mà họ chưa bị nhiễm. Hiện nay chưa có bất kỳ một xét nghiệm nào có thể nói 1 phụ nữ đã bị nhiễm 1 trong 4 type HPV hay chưa.

Tại sao chỉ khuyến cáo tiêm chủng HPV cho giới nữ từ 9-26 tuổi?      Việc tiêm chủng chỉ mới được thử nghiệm rộng rãi trên phụ nữ từ 9-26 tuổi. Nhưng đối với nữ trên 26 tuổi thì hiệu quả và an toàn của vaccine chỉ mới được bắt đầu nghiên cứu. FDA chỉ cấp giấy phép công nhận việc lưu hành vaccine này khi đã có những nghiên cứu chứng tỏ sự hiệu quả và an toàn trên những phụ nữ lớn tuổi.

Vậy có nên tiêm chủng cho phái nam không?
    

Phụ nữ có thai có nên chích vaccine hay không?
     Vaccine không được tiêm chủng cho phụ nữ có thai. Có rất ít nghiên cứu về tính an toàn của vaccine trên phụ nữ mang thai và thai nhi. Cho đến nay, các nghiên cứu cho thấy rằng vaccine đã không gây ra vấn đề về sức khỏe trong thai kỳ và cả đứa bé. Nhưng chúng ta cần vẫn cần nhiều nghiên cứu hơn về vấn đề này. Vì vậy phụ nữ có thai nên tiêm chủng vaccine sau khi họ sinh xong. Nếu một người phụ nữ vừa mới phát hiên mang thai sau khi cô ấy bắt đầu thực hiện tiêm chủng, thì nên tiếp tục hoàn thành 3 mũi tiêm chủng sau khi đã sinh xong.

HIỆU QUẢ CỦA VACCINE HPV

     Những nghiên cứu đã cho thấy vaccine gần như có hiệu quả 100% trong việc phòng ngừa bệnh gây ra bởi 4 type HPV có trong vaccine, bao gồm tiền ung thư cổ tử cung, âm hộ, âm đạo và u sùi sinh dục (mồng gà). Vaccine này chủ yếu được nghiên cứu ở phụ nữ trẻ chưa tiếp xúc với 4 type HPV này.Vaccine kém hiệu quả hơn ở những phụ nữ trẻ chưa từng tiếp xúc với một trong 4 type HPV này.Vaccine này không điều trị cho những trường hợp đã nhiễm HPV, u sùi sinh dục, tiền ung thư hay ung thư.

Thời gian bảo vệ của vaccine là bao lâu? Có cần chích nhắc lại không?
     Thời gian miễn dịch của vaccine là chưa rõ. Đến nay nhiều nghiên cứu trên các phụ nữ trong suốt 5 năm đã cho thấy rằng vaccine vẫn còn hiệu quả. Cần phải có nhiều nghiên cứu hơn nữa để xác định thời gian bảo vệ của vaccine là bao lâu và sau bao nhiêu năm ta cần tiêm nhắc lại.

Hạn chế của vaccine HPV ?
     Bởi vaccine không bảo vệ chống lại tất cả các type HPV nên nó sẽ không ngăn ngừa được tất cả các trường hợp ung thư cổ tử cung và u sùi sinh dục. Chỉ khoảng 30% ung thư cổ tử cung được ngăn ngừa bởi vaccine nên việc tiếp tục tầm soát ung thư Cổ Tử Cung bằng Pap’s smear vẫn còn rất quan trọng. Củng như có khoảng 10% u sùi sinh dục không được ngăn ngừa bởi vaccine này và cũng không ngăn ngừa được các bệnh lây truyền qua đường tình duc khác. Vì thế việc bảo vệ không tiếp xúc với HPV và bệnh lây qua đường tình dục vẫn là vấn đề quan trọng.

Liệu có hiệu quả khi không chích đủ 3 liều vaccine ?
     Không rõ, vì thế tốt nhất là nên chích đủ 3 liều.

ĐỘ AN TOÀN CỦA VACCINE HPV

     FDA đã cấp giấy phép vế tính an toàn và hiệu quả của vaccine HPV. Vaccine này đã được thực nghiệm hơn 11.000 phụ nữ (tuổi từ 9-26) trên toàn thế giới. Những nghiên cứu này đã cho thấy không có tác dụng phụ nguy hiểm nào. Tác dụng phụ thường thấy nhất chỉ là sưng đau tại nơi chích

Vaccine có chứa hợp các chất độc hại không?
     Không có, vaccine được làm từ protein vỏ của virus. Không có khả năng lây nhiễm từ vaccine.

PHỤ NỮ ĐƯỢC CHÍCH NGỪA CẦN BIẾT GÌ?

    Phác đồ tiêm chủng: 0- 2- 6 tháng. Vaccine  HPV được chích liều thứ hai và thứ ba sau liều thứ nhất là 2 và 6 tháng.

Phụ nữ sau chích ngừa có cần tầm soát ung thư cổ tử cung không?
    Cần, vì 3 lý do:

• Vaccine không giúp cơ thể chống lại tất cả các type HPV
• Một số phụ nữ không tiêm chủng đủ liếu và đúng phác đồ.
• Đã nhiễm cả 4 type HPV có trong vaccine trước khi chủng ngừa

Phụ nữ có cần tầm soát tiêm ngừa HPV hay không?
    Không cần, phụ nữ không cần thiết làm test HPV hoặc Pap trước khi tiêm vaccine. Vì các test này chỉ có thể cho biết phụ nữ nhiễm HPV nhưng không cho biết từng type HPV cụ  thể. Và ngay cả phụ nữ đã nhiễm với một type HPV thì vẫn có thể ngăn ngừa được với các type HPV khác sau khi tiêm chủng.

NHỮNG CÁCH KHÁC ĐỂ NGĂN NGỪA UNG THƯ CỔ TỬ CUNG VÀ HPV

Có những cách khác ngăn ngừa ung thư cổ tử cung không?
     Xét nghiệm Pap test định kỳ  có thể phòng ngừa (nhưng không tất cả) các trường hợp ung thư cổ tử cung. Làm Pap test có thể phát hiện những tế bào chuyển sản ở cổ tử cung trước khi chúng chuyễn sang ung thư,  những trường hợp ung thư cổ tử cung ở giai đoạn sớm (giai đoạn có thể chữa khỏi). Hầu hết phụ nữ được phát hiện ung thư cổ tử cung ở Mỹ đều chưa bao giờ làm Pap test hoăc không làm Pap test trong vòng 5 năm cuối.
     Cũng có thể làm HPV DNA cùng với làm Pap test, để tầm soát ung thư cổ tử cung. Test này đươc thực hiện ở phụ nữ trên 30 tuổi hoặc những phụ nữ có kết quả Pap test nghi ngờ là chuyễn sãn cổ tử cung.

Còn cách nào khác ngăn ngừa nhiễm HPV không?
 

Có cách chắc chắn để ngăn ngừa HPV là quan hệ tình dục một cách an toàn. Không nên quan hệ tình dục với nhiều người, hoặc với người đã quan hệ tình dục với nhiều người. Tuy nhiên vẫn có khả năng nhiễm HPV ngay cả khi quan hệ tình dục chỉ với một người nếu người đó cũng đã quan hệ tình dục với người khác trước đó.      Bao cao su cũng không thể ngăn ngừa hoàn toàn việc lây nhiễm HPV, bởi vì HPV có thể lây qua những vùng sinh dục mà bao cao su không che phủ hết. Tuy nhiên bao cao su có thể làm giảm khả năng mắc bệnh HPV cũng như HIV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác.